Mehemmed Varhiyanlı

    Varhiyanlı Mehemmed©  

Yaşamına ilişkin kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Zagatala’nın (Azerbaycan) Varhiyan köyünde doğdu.

Bazı kaynaklarda, 19. yüzyılda yaşadığı, Sayat Nova’nın (1717-1795) çağdaşı olduğu ve yaklaşık 65 yaşında öldüğü yer almaktadır. Ancak Sayat Nova çok daha önceki bir dönemde yaşadığına göre bu bilgiler doğru görünmemektedir. Buna göre Aşık Mehemmed ya daha önceki bir dönemde yaşadı ya da başka aşıklarla karıştırılmaktadır.

Aşık Mehemmed şiirlerinde hemen her konuyu, özellikle dönemindeki toplumsal sorunları işledi.

Tüm aşık havalarını çalmasıyla da bilinen Aşık Mehemmed, Dirili Qurbani ile başlayan Azerbaycan aşıklık geleneğinin önemli temsilcilerinden biri oldu.

İncinmesin

Sallana boylana geden sultanım
Eyle sallanasın yol incinmesin
Korkarım dünyanın yeli ters ese
Dökülüp gerdana tel incinmesin

Kaşların cellattır gözlerin humar
Seni gören senden bir buse umar
Beline takmışsın gümüşten kemer
Öyle kuşanasın bel incinmesin

Yazık Mehemmed'i salmışsın yasa
Ne için durursun benimle bese
Gönül ister ağ yüzünden bir buse
Dudak zehir çekip dil incinmesin

* * *

Tellerin

Haber almak ayıp olmaz
Nedendir kısa tellerin
Yoksa aşığın öldü mü
Batıyor yasa tellerin

Yüce dağlar yücesi tek
Şahmar ile sucası tek
Yeşilbaş eğricesi tek
Senin de ese tellerin

Mehemmed'im yana yana
Yandı bağrım döndü kana
Ulak sala Gürcistan'a
Firengi basa tellerin