Qurbani

    Dirili Qurbani©  

Güney Azerbaycan’daki Diri köyünde doğdu. 16. Yüzyılda yaşadığı bilinmesine karşın doğum ve ölüm tarihleri ve gerçek adına ilişkin veri bulunmamaktadır. Qurbani ya da Qurbani Peri olarak bilinmektedir.

Şiirlerinden yola çıkarak eğitim gördüğü anlaşılmaktadır. Aşıklık geleneğini ve bağlama çalmayı kimden ve ne zaman öğrendiğine ilişkin de somut bir bilgi bulunmaktadır.

Azerbaycan aşıklık geleneğinin ilk önemli temsilci olarak kabul edilen Qurbani, yalnızca yaşadığı yörelerde değil Anadolu içlerine dek tanındı ve şiirleri, türküleri geniş kesimlerce söylendi. Günümüz Kuzeydoğu Anadolu aşıklarını birçoğu için manevi usta olan Qurbani’nin eserleri hem halk arasında sözlü olarak yayılarak bugüne geldi, hem de önceki yüzyıllarda da olmak üzere birçok cönkte yer aldı.

Halk şiirinin her türünde önemli örnekler veren Qurbani, dönemin hükümdarı Şah İsmail’in (1486-1524) himayesindeki aşıklardan biri oldu.

Qurbani hakkında hem Azerbaycan’da hem de Türkiye’de birçok araştırma yayımlandı.

Ayrı

Seher bülbülleri ne figan eyler
Düşerse güzarı çemenden ayrı
Seher seher goncasından ayrılan
Şakayıklar gülmez semenden ayrı

Yanında dayanan yoldaşların var
Sinini saklayan sırdaşların var
Senin elin günün kardaşların var
Benim kimsem yoktur yar senden ayrı

Dedim peri ne elersin mehpare
Benim hasret gözüm hiç uymaz nere
Bir katre yaş döktün bir de dubara
Akikten yakuttan yemenden ayrı

Qurbani der meğer ahir zamandır
Sevgi sevgisinden ayrı yamandır
Bağrım delik delik sinem peykandır
Benim üzüm gülmez vatandan ayrı

* * *

Beni

Ey ağalar ey gaziler
Yar yaman aldattı beni
El attım yarin destine
Yar kenara attı beni

Tor kurdum çeşmim gölüne
İlişti sunam teline
Düştüm dil bilmez eline
Aldı ucuz sattı beni

Qurbani'dir benim adım
Adem atadır bünyadım
Şeş attım cıhar oynadım
Ahir felek üttü beni