Karac'oğlan Merdinikli

    Merdinikli Karac'oğlan©  

Türkmenistan’dan Rumeli’ye kadar değişik dönemlerde birden çok aşık bu adı kullanmıştır. Ancak 17. yüzyılda yaşadığı sanılan Çukurovalı, Varsağı aşiretinden olan, asıl Karac’oğlan olarak kabul edilir. Genellikle Karac’oğlan mahlası taşıyan tüm şiirler bu Karac’oğlan’a maledilir.

Tüm Karac’oğlan anlatılarına ilişkin en önemli ortak özellik, 16.-17. yüzyıllarda yaygınlaşan aruz ölçüsünü ve bağlı olarak Farsça, Arapça etkisinden uzak ve Türkçeyi tüm yalınlığıyla kullanmasıdır. İşlediği en belirgin konular ise sevda, insan ve doğadır.  

Ayrıca tüm Kafkasya’da bilinen biçimiyle ve bazı zaman Kerem’le aynı kişi olduğu anlatılarına konu olan Karac’oğlan da söz konusudur. Bu anlatılara göre Kerem hikayelerini de düzenleyen aşıktır. Aynı zamanda bir ermiş olarak kabul edilen Merdinikli Karac’oğlan’ın Şenkaya’nın Penek köyünde öldüğü ve mezarının Yasamal Dağındaki Zemzem Yaylasında olduğuna inanılır.

Azerbaycan’da yaygın olarak bilinen »Kul Mahmut« hikayesinde Karac’oğlan’ın, saz çalıp şiir söylemesi üzerine ölen 3 kişinin dirildiği anlatılmaktadır. Bu hikayeye göre Karac’oğlan ermiş/veli özelliğiyle Kerem’le benzerliği öne çıkmaktadır.

Gözlerin

Ele bende hal koymadı
Kız senin ala gözlerin
Gözüm gözüne doymadı
Bir haber sala gözlerin

Kaşların ayın on dördü
Ok atıp kalbimden vurdu
Gönül gidip gelip sordu
Bir haber ala gözlerin

Sabahınan çise tutar
Yıldızlar koynunda yatar
Ok gibi bağrıma batar
Başıma bela gözlerin

Karac’oğlan bak bu yana
Can kurban olsun o cana
Gel ellere çalak kına
Gülsün o bala gözlerin

* * *

Menekşe

Yar gelip durursa senin üstüne
Derdimi diyesin yara menekşe
Yar tutup alırsa seni destine
Sakın yakma yarı nara menekşe

Sakin otur sakin kal otağında
Yar konak kalırsa senin bağında
Bir buse isteme yar yanağında
Eylerim dünyanı kara menekşe

Bu dünya fanidir diye aldanma
Dönüp dönüp yar yoluna dolanma
Naz edipte narin narin sallanma
Hazan gelir düşen zara menekşe

Karac’oğlan der ki etme azabı
Azap eden asla bulmaz sevabı
Yar gelince söyle benim cevabı
Düşürme yarimi dara menekşe