Coşkuni Erzurumlu

 

Erzurumlu Coşkuni©

19. yüzyılda yaşadığı kabul edilmektedir. Asıl adı Tuma’dır. Coşkunoğlu Tuma olarak da bilinir. Çoğu araştırmacı tarafından Erzurumlu olduğu aktarılmaktadır. Ancak yöreye ilişkin ayrıntılı araştırmaları bulunan Adil Özder ise Hasankaleli (şimdiki adı Pasinler) olduğunu belirtmektedir.

Şiirleri ve karşılaşmalarındaki ifadelerine dayanarak iyi bir eğitim aldığı ve yörede birçok yeri dolaştığı anlaşılmaktadır. Ayrıca karşılaşmalarında kullandığı kavramlar göz önünde bulundurulduğunda Bektaşi olabileceği akla gelmektedir.

Xodlu Şamili (1810-1865), Yusufelili Muhibbi (1823-1868) ve Yusufelili Mahiri (1850-1914) ile yaptığı karşılaşmalardan hareketle 19. yüzyılın ilk yarısında doğmuş ve aynı yüzyılın 2. yarısında ölmüş olabileceği anlaşılmaktadır. Şamili, Muhibbi ve Mahiri gibi 2 ayrı kuşaktan aşıkla da karşılaştığına göre uzun yaşamış ve oldukça başarılı bir aşık olduğu düşünülebilir. Özellikle Mahiri ile yaptığı karşılaşma incelendiğinde, Mahiri’nin Coşkuni’nin yanına gittiği ve Coşkuni’den çok daha genç olduğu anlaşılmaktadır.

Coşkuni’nin bugüne ulaşan birkaç şiiri ve özellikle Artvinli araştırmacıların günümüze taşıdıkları karşılaşma örekleri dışında fazla eseri bulunmamaktadır.

Şiirleri değişik gazete, dergi ve araştırmalarda yayınlanan Aşık Coş-kuni’nin nerede öldüğü ve toprağa verildiği de bilinmemektedir.

Ayrıca asıl adı Niyazi Bedir olan Ardanuçlu Coşkuni (1927-2003) ve yine Erzurumlu Ümit Coşkuni mahlaslı aşıklar bulunmaktadır.

Dinle Sözlerimi1

Dinle sözlerimi ey Aşık Mahir
Elest-i bezmine girebildin mi
Kimlerin aşkına oldun pervane
Menzil-i rahına erebildin mi

Beni aşka saldı şahların şahı
Leyl ü nehar eder ah ile zarı
Bana gösterdiler gül yüzlü mahı
O çeşm-i binayı sarabildin mi

Baksana Coşkun’un ah u zarına
Senden evvle düşmüş aşkın narına
Seninle dalalım biraz derine
Her sözüme cevap verebildin mi

* * *

Gel2

Can u dilden aşık isen
Meydana gel meydana gel
Sen bir akan katre isen
Ummana gel ummana gel

Aşığım almışım paye
Gavvas olmuşum deryaya
Abdal isen bu tekkeye
Kurbana gel kurbana gel

Coşkuni’dir benim adım
Seni bağlamak muradım
Sazın almak her dem andım
İzana gel izana gel

_____

1 Yusufelili Mahiri’yle yaptığı karşılaşmadan ayıklandı.
2 Xodlu Şamili’yle yaptığı karşılaşmadan ayıklandı.