Yunus Emre

 

 

Yunus Emre©

1238-1320. Anadolu’nun değişik yerlerinde adına mezarlar bulunmaktadır. Selçuklu Devletinin dağılma döneminde yaşamış, Türkçe şiirin öncüsü tasavvuf şairi olan Yunus Emre’nin doğum ve ölüm tarihlerinde tam bir kesinlik bulunmamaktadır.

İslam bilimlerinin yanısıra Arapça ve Farsça öğrendiği, bunların dışında İran ve Yunan mitolojisini de incelediği sanılır. Hacı Bektaş’ın halifesi Taptuk Emre tekkesinde hizmet etmiş, düşüncesini yaymak için Anadolu’yu dolaşmıştır. Daha sonra kendisi de şeyh olan Yunus Emre’nin adına bulunan mezarların bazıları Eskişehir, Manisa, Erzurum, Karaman, Sandıklı, Nallıhan,Niğde gibi yerlerdedir.

Yunus Emre, Oğuz lehçesi ve çağının konuşma dilini temel almış olmasına karşın yine de sözcüklerin tümü Türkçe değildir. Temel itibariyle bugünkü Özbek lehçesine daha yakın durur. Bazı zaman Farsça dil kurallarına göre şiir söylediği olmuştur. Bazı sözcüklerin Arapça, Farsça ve Türkçesini birlikte kullanmıştır.

Melami felsefesini Anadolu’ya taşıyan en önemli düşünürlerden biri olarak kabul edilen Yunus adı sevgi ve hoşgörüyle özdeşleşmiştir.

Bir Söz

Keleci bilen kişinin yüzünü ağ ede bir söz
Sözü pişirip diyenin işini sağ ede bir söz

Söz ola kese savaşı söz ola kestire başı
Söz ola ağılı aşı bal ile yağ ede bir söz

Kelecilerin pişirgil yaramazını şeşirgil
Sözün us ile düşürgil dimegil çağ ede bir söz

Gel ahi ey şehriyari sözümüzü dinle bari
Hezar gevher ü dinârı kara toprağ ede bir söz

Kişi bile söz demini demeye sözün kemini
Bu cihân cehennemini sekiz uçmağ ede bir söz

Yürü yürü yolun ile gafil olma bilin ile
Key sakın ki dilin ile canına dağ ede bir söz

Yunus imdi söz yatından söyle sözü gayetinden
Key sakın o şeh katından seni ırağ ede bir söz

* * *

Elhamdülillah

Haktan gelen şerbeti içtik elhamdülillah
Şol kudret denizini geçtik elhamdülillah

Kuru idik yaş olduk ayak idik baş olduk
Havalandık kuş olduk uçtuk elhamdülillah

Vardığımız illere şol sefa gönüllere
Halka Taptuk manisin saçtık elhamdülillah

Balım Sultan ilinden şeker damlar dilinden
Dost bağının yolundan geçtik elhamdülillah

Beri gel barışalım yad isen bilişelim
Atımız eyerlendi eştik elhamdülillah

İndik Rum’u kışladık çok hayrı şer işledik
Üç bahar geldi geçti göçtük elhamdülillah

Dirildik pınar olduk irkildik ırmak olduk
Aktık denize dolduk aktık elhamdülillah

Taptuk’un tapusunda kul olduk kapısında
Yunus Miskin çiğ idik piştik elhamdülillah

Yunus Emre'nin 'Elhamdülillah' nefesini, bestecisi İhsan Güvercin'den dinleyebilirsiniz.