Tokdemir Zülal

    Zülal Tokdemir©  

1918-2004. Şavşat’ın Ķućen (şimdiki adı Kocabey) köyünde doğdu. Çocukluğunda eski yazıyı, daha sonra ise yeni yazıyı öğrendi.

Küçük yaşlarda aşıklık geleneğine ve şiire ilgi duymaya başladı. Kuzeydoğu Anadolu aşıklarının birçoğunu doğrudan dinleme fırsatı buldu ve zamanla şiire yöneldi.

Zülal Tokdemir çocukluğundan itibaren demirciliğe ilgi duydu ve Kars’a giderek bu mesleği iyice öğrendi. Aynı dönemlerde yöredeki aşıkları da tanıdı ve geleneği öğrendi.

Zülal Tokdemir, şiirleri ve deyişmeleriyle olduğu kadar yaptığı makinelerle de tanındı. Harman makineleri, bal süzme makinelerinin yapımı konusunda bilinin bir usta oldu.

Yaşamı süresince genellikle köyünde kalan Zülal Tokdemir, köylerine gelip giden aşıklarla olduğu kadar amcası Abdulmecit Tokdemir (1894-1974), amcasının oğlu Hayrettin Tokdemir (1928-1999) ve akrabası Aşık Yanguni’yle (1918-2002) sürekli deyişmelerde bulundu.

Zülal Tokdemir’in el yazmaları Orhan Gökçe tarafından toparlanarak arşivlere aktarıldı.

Zülal Tokdemir köyünde öldü ve orada toprağa verildi.

Ağlar

Kaza-ı Şavşat’ta bir hikmet oldu
Ana ağlar kardeş ağlar eş ağlar
Genç fidan kardeşi elimden aldı
Bacıları bir yerine beş ağlar

Baş komiser unvanını almıştı
İzinliydi memlekete gelmişti
Kader kaza ecel onu bulmuştu
Amca oğlu gözlerinde yaş ağlar

Zülali der aramızda kardeşim
Yavruları sızlar akıtır yaşım
Sefalar yerine cefalı başım
Kader ağlar ecel ağlar düş ağlar

* * *

Döndüm

Görmedin mi rabbin inkılabını
Mevla için ab-ı zülale döndüm
Can tende okurum hak kitabını
Ezanda Habeş-i Bilal’e döndüm

İnsan olan cümle muhtacız affa
Ahrette güleriz bilirsek vefa
Şefaat kıl ya Muhammet Mustafa
Aşkınla eridim hilale döndüm

İsmim Zülal gerçek zülal olayım
Yüzüm serem turabına geleyim
Divan-ı kübrada ben af olayım
Alemler sahibi Celal’e döndüm