Tevfik Neyzen

    Neyzen Tevfik©  

1879-1953. Bodrum’da doğdu. Asıl adı Tevfik Kolaylı’dır. İzmir’de okula başladı ancak hastalığı nedeniyle tamamlayamadan ayrıldı.

Küçük yaşlarda Bodrum’daki Berber Kazım’dan ney dersleri aldı. Daha sonra İzmir Mevlevihanesine devam ederek Neyzen Cemal Beyden ders aldı. Aynı zamanda Eşref, Tevfik Nevzat gibi birçok şair ve hiciv ustası ile tanıştı. 1898 yılında İstanbul’a giderek Fethiye Medresesine girdi. Sonradan şeyhülislam olan Musa Kazım ve Mehmet Akif’ten de destek gören Neyzen Tevfik, Hacı Arif Bey, Tamburi Cemil Bey gibi müzikçilerle dostluk kurdu.

Kural tanımadığı ve sözünü esirgemediğinden sarayla başı derde girdi. 1903 yılında Mısır’a kaçtı. 2. Abdülhamit’i eleştiren şiiri nedeniyle gıyabında idama mahkum edildi ve 2. Meşrutiyetin ilanına dek şiirleri (1908) yasaklandı.

Gördüğü her haksızlığı hicveden Neyzen Tevfik’in şiirlerinin bir bölümü, »Hiç« (1919), ve »Azab-ı Mukaddes« (1924 ve 1949) adlı kitaplarda yayımlandı. 1994’te ise şiirleri A. Ceren tarafından toparlanarak »Azab-ı Mukaddes« adıyla yeniden yayımlandı. Ayrıca Hilmi Yücebaş’ın »Neyzen Tevfik, Hayatı-Hatıralı-Şiirleri« (1972) ve Alpay Kabacalı’nın »Neyzen Tevfik, Hayatı-Kişiliği-Şiirleri« (1987) adıyla yayımlanan araştırmaları bulunmaktadır.

Ayrıca Kubilay Dökmetaş tarafından, Neyzen Tevfik’in ney ile çaldığı ezgilerden oluşan bir CD hazırlandı.

Geldim

Dudağında yangın varmış dediler
Ta ezelden yayan koşarak geldim
Alev yanaklara sarmış dediler
Sevda seli oldum taşarak geldim

Kapılmışım aşk oduna bir kere
Katlanırım her bir cefaya cevre
Uğraya uğraya devirdin devre
Bütün kainatı aşarak geldim

Yapmak yıkmak senin gamlı ömürü
Ben gönlümü sana verdim götürü
Sana meftun olduğumdan ötürü
Sarhoş oldum Neyzen coşarak geldim

* * *

Oldu

Ruhuma sunduğun mukaddes günah
Kanımda ateşten bir şarap oldu
Sevdanın şimşeği çakınca gönlüm
Nağmesi alevden bir rebab oldu

Gökyüzü yıkıldı yıldızlar söndü
Güneş hiç doğmadı ay geri döndü
Kainat gayb oldu hiçe büründü
Aşkından başkası hep harap oldu

O hırçın hayalin ey sarhoş melek
Serencam besteler bana gülerek
Son gece verdiğin zehirli çiçek
Hicranlar şerheden bir kitap oldu

Vefasız talihim bir kara kaya
Yalvardım söylettim bu sırrı naya
Varlığım yok oldu gün saya saya
İçinden çıkılmaz bir hesap oldu