Rufai
Xodlu Rufai©
-1878. Artvin’in Yukarı Xod (şimdiki adı Yukarı Maden) köyünde yaşadı. Asıl adı Yusuf’tur. Gözleri görmediği için doğrudan bir eğitim almadı ancak sonraki yıllarda Kuranı ezberleyerek hafız oldu.
Aşıklık geleneğinin yoğun olarak varlığını hissettirdiği bir dönemde yaşayan Aşık Rufai, ayrıca gelenekleri öğrenmede dayısı Xodlu Saidi’nin (1810-1848) yardımını gördü. Her ne kadar kaynaklarda söz edilmese de ayrıca Xodlu Şamili’den (1810-1865) etkilendiği düşünülebilir.
Rufai gözleri görmediği halde topraktan çeşitli mutfak eşyaları yaparak yaşamını sürdürdü.
Xodlu Rufai köyünde öldü ve orada toprağa verildi.
Benim
Ama geldim bu cihana etmedim firkat-ı ah
Evrağımı böyle yazmış büyük ilahım benim
Beni yakıp ihrak
eden dilber-i cemal-i mah
Ey peri insaf eyle ki tutacak ahım benim
Böyle gelmiş böyle gider sevenler oda yanar
Gül dalına bülbül değil sakar kargalar konar
Bir ateş
saldın özüme yandıkça içim kanar
Neden bana çektirirsin afet-i şahım benim
Ulu hakkın kelamını görmeden hıfz eyledim
Erenlerin meclisinde aşk deryasın boyladım
Kimseye avuç
açmadım şerre hiç meyletmedim
Der Rufai o cananı yakar günahım benim
* * *
Düşürdü
Kime şekva edem kime yalvaram
Beni bir vefasız yara düşürdü
Muhabbet eylemez selamı kesti
Yaktı
dil hanemi nara düşürdü
Ben de o güzeli sadıktır sandım
Tatlı sözlerine aldanıp kandım
Ellere meyletti yandıkça yandım
Dertten
kasavetten zara düşürdü
Bana reva gördü derdi efkarı
Tartılmaz bu aşkın zararı karı
Rufai gezemez gurbet diyarı
Felek
beni böyle zora düşürdü