Recai

   

Ķućenli Recai©

1834-1907. Şavşat’ın Kuçen (şimdiki adı Kocabey) köyünde doğdu. Asıl adı Muhammet’tir. Küçük yaşlarda medrese eğitimi gördü.

Osmanlı-Rus Savaşı (1877-1878) sonrasında işgal edilen Şavşat’tan ayrıldı. Sonraki yıllarda yeniden köyüne döndü.

Dönemin birçok tanınmış aşığıyla karşılaşıp deyişmelerde bulundu. Bunların en bilineni Çıldırlı Şenlik’le (1850-1913) Ķućen’de yaptığı karşılaşmadır. Adı geçen karşılaşmaya ilişkin birçok anlatı bulunmasına karşın yalnızca karşılıklı söylenen üçer dörtlük kaynaklara aktarılabilmiştir.

»Hediyyet-ül İhvan« adlı bir divanı, önce torunlarından Abdulmecit Tokdemir tarafından günümüz Türkçesine aktarıldı, daha sonra ise Hayrettin Tokdemir tarafından yeniden düzenlenip (1970) 5 adet olarak çoğaltıldı ve belli başlı kütüphanelere verildi.

Ķućenli Recai köyünde öldü ve orada toprağa verildi.

Ne Diyem

Aklın var idi
Cismin yar idi
Fi’lin har idi
Derse ne diyem

Sevindim vara
Gezdim avara
Geç yüzü kara
Derse ne diyem

Yalana yemin
Ererdim hemin
Değildin emin
Derse ne diyem

Yalan sözlüydün
Hain gözlüydün
İki yüzlüydün
Derse ne diyem

Adın Muhammet
Günahın bi-hat
Geç ey fi’li bet
Derse ne diyem

* * *

Yerdedir

Dü cihanın devletini istersen
Meyletme havaya izzet yerdedir
Havadan berk ile saika gelir
Ben-i adem için lezzet yerdedir

Rıdvanı hak yola gidenler bulur
Rıfatı tevazu edenler bulur
Yüzü yere olan madenler bulur
Hazine define gözet yerdedir

Recai mürşide verirsen eli
O sana gösterir bu doğru yolu
Nice bir peygamber nice bin veli
İki cihan fahri o zat yerdedir