Qasım Xasta

    Xasta Qasım©  

1700’lü yıllarda yaşadığı kabul edilmektedir. Şiirlerinden hareketle Güney Azerbaycan’daki Dikmetaş köyünde doğduğu varsayılmaktadır. Eğitimi ya da ustasına ilişkin herhangi bir bilgi yoktur.

Azerbaycan halk şiirinin önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilen Xasta Qasım’ın değişik türlerdeki şiirleri günümüze dek yaygın olarak ulaşmıştı. Özellikle koşma, geraylı (semai) ve tecniste çok başarılı örnekler verdi.

Hasan Kasım’ın düzenlediği ve geniş çevrelerde anlatılan »Masum«, »Ali Yar« ve »Cihan ile Abdullah« adlı hikayeleri bulunmaktadır. »Rubai«, »Nefesçekme«, »Dikle« makamlarının Xasta Qasım’a ait olduğu kabul edilmektedir.  

Xasta Qasım’a ilişkin en derli toplu araştırma M. Mahmutbeyov tarafından gerçekleştirildi. Ayrıca hem Azerbaycan’da hem de Türkiye’de birçok araştırmacı tarafından ele alındı ve yayımlandı.

Gitti

Nice kahramanlar geldi dünyaya
Göç vakti yetişti tez oldu gitti
Rüstem’in zerbinden titredi dağlar
Düştü destanlara söz oldu gitti

Hakimlik eyledi çok uzun vakti
Bütün kainata Süleyman baktı
Tersine döndü Şah Cemşit tahtı
Feridun’un derdi yüz oldu gitti

İskender Daran’ı tahtından saldı
Cihana şah geldi sonu ne oldu
Yarı yolda öldü Mısır’da kaldı
Qasım gibi yandı köz oldu gitti

* * *

Yahşidir

Deli gönül benden sana emanet
Deme bu dünyada kalım yahşidir
Birgün olur kavim kardaş yad olur
Deme ulusum var elim yahşidir

Bir meclise varsan özünü övme
Şeytana baç verip kimseye sövme
Kuvvetli olsan da yoksulu dövme
Deme ki zorluyum kolum yahşidir

Xasta Qasım kime kılsın dadını
Canı çıksın özü çeksin odunu
Yahşi yiğit yaman etmez adını
Çünkü yaman addan ölüm yahşidir