İrfani Surgurlulu

Sungurlulu İrfani

1929-1968. Sungurlu’nun Kemallı köyünde doğdu. Asıl adı Gazi Sarısakal’dır. İlkokulu köyünde okudu.

Aşıklık geleneği ve deyişle küçük yaşlarda ilgilenmeye başladı. Bağlamasını, aileleri birbirleriyle geçinememesine karşın bu husumete tepki olarak iyi arkadaş olduğu Aşık Yarebülbül’e (1936-2016) hediye etti.

Aşık İrfani gençliğinde Alevi-Bektaşi inancını benimseyerek Hacı Bektaş Derganı ziyarete gitti. Daha sonra da Çelebileri kendine mürşit kabul etti. İlk dönemlerde Yarebülbül’ün bağlaması eşliğinde cemlerde deyişler okudu ancak kendisi bağlama çalmadı.

Samsun’da deniz kenarında bir bankta ölü olarak bulundu. Ölüm nedeni anlaşılamayan Aşık İrfani ve Samsun’da toprağa verildi.  

Sungurlulu İrfani’ye ilişkin Ali Nail Ulusoy tarafından hazırlanan »Ali Raif Ulusoy İle Aşık İrfani« (2013) adlı bir kitap bulunmaktadır.

Ayrıca Çıldırlı İrfani (1750-1814), 1800’lü yıllarda yaşayan Dodurgalı İrfani, 1800’lü yıllarda yaşayan, asıl adı Abdullah olan Gürünlü İrfani, 1800’lü yıllarda yaşayan Ermeni kökenli bir İrfani (ya da Urfani), Anamurlu İrfani, asıl adı Ali Osman Şimşek olan Ardanuçlu İrfani (1921) ve asıl Orhan Şahadoğru olan Kul İrfani (1946-2010) mahlaslı aşıklar/şairler bulunmaktadır.

Adular Kem Dese

Adular kem dese kusura kalmam
Gayrı bakmam öyle göz ile kaşa
Dünyayı bir pula verseler almam
Kanaat tacını vurmuşum başa

Kerbela yoluna koymuşum seri
Cife-i dünyadan olmuşum beri
Kimisi der deli kimi serseri
Ar namus şişesin çalmışım taşa

Şimden sonra melamettir işimiz
Didemizden akıtırız yaşımız
Şu alemde bulamadık eşimiz
Çok musibet gelir belalı başa

İrfani’yem sadıklara aşk olsun

Dilerim Allahtan çileler dolsun
Üçler beşler kırklar yediler gelsin
Ta ezelden kail olduk bu işe

* * *

Çıktı

Gel deli gönül üzülme
Boş yorulup haydan çıktı
Şu faniyi baki bilme
Ecel oku yaydan çıktı

Ecelin oku ermeden
Vurup sineni delmeden
Öldür nefsini ölmeden
Gir savaşa meydan çıktı

Ölüm haktır haktır dersin
Gaflet basar geri korsun
Aç gözünü sen de ersin
Bu saadet paydan çıktı

Yürüdü Mehdi leşkeri

Gaf İrfani ser askeri
Ayan etti bu esrarı
Bu coşkunluk meyden çıktı