Hıfzi Xodlu

 

Xodlu Hıfzi©

1860-1915. Artvin’in Yukarı Xod (şimdiki adı Yukarı Maden) köyünde doğdu. Asıl adı Mehmet’tir. Şenkaya’da hocalık yapan babasının yanında medrese eğitimiyle birlikte Kuranı da ezberleyerek hem hafız hem de hoca oldu.

Aşıklık geleneğini küçük yaşlarda öğrenmeye başladı.

Hıfzi ve yan odada yatan amcasının kızı Emine aynı gece karşılıklı bade içerek birbirlerine aşık oldular. Sabah olunca yataktan kalkmayan Hıfzi’nin hasta olduğunu düşünen annesi komşularının yardımını istedi. Bunun üzerine gelen komşulardan bilge bir adam, korkulacak birşey olmadığını, Hıfzi’nin hak aşığı olduğunu söyledi.

O günden sonra sürecek olan amansız bir sevdanın ilk ifadesi ise Hıfzi ve Emine’nin karşılıklı türkü söylemeye başlamalarıyla oldu. Oğlunun aşık olduğunu duyan babası, yeğeni Emine’yi Xod’a geri gönderdi. Bunun üzerine Hıfzi de Şenkaya’yı terk ederek sevdiğinin peşine düştü.

Bir süre Erzurum’da kalan Hıfzi, dönemin ünlü aşıklarından Çıldırlı Şenlik ve Narmanlı Sümmani’yi de evinde konuk etti ve onlarla karşılaşmalar yaptı.

Uzun yıllar Kuzeydoğu Anadolu’da hocalık yaptığından Hafız Mehmet olarak da bilinir. Hem şiirleri hem de yaşamı bölgede yaşamış başka aşıklarla karıştırılır. Şiirleri daha çok, asıl adı Recep olan Kağızmanlı Hıfzi (1893-1918) ve yörede yaşamış bazı aşıklarınkiyle karışmıştır.

Eğlendirir

Düştüm yar derdine tıfıl çağımda
Sevda vücudumu dad eğlendirir
Feleğin elinden aman el aman
Aldılar sevdiğim yad eğlendirir

Nedir bilmem bu derdime çareler
Açtı yüreğime odlar yareler
Kimin al giymiş kimin kareler
Yiğidin sinesin od eğlendirir

Bu aşkın ucundan zarar edemem
Özge vatanımdan firar edemem
Verseler cihanı karar edemem
Hıfzi’yı Livane Hod eğlendirir

* * *

Göründü

Şükür olsun yaradana çok şükür
Gözümüze hub bir mekan göründü
Şeyda bülbül gibi gurbet ellerde
Nevreste goncalı gülşen göründü

Hayıf bize mesken oldu yad eller
Üstümüze güldü sahralar çöller
Peder mader mesken tuttuğu yerler
Ahibba-i sadık yaren göründü

Aşkın deryasına bir yelken açtım
Ab u danem çekti gurbete düştüm
Nasip oldu yüce dağlardan aştım
Dil şehriyle hubbel vatan göründü

Hıfzi der ki sergeristan elimiz
Ayrılık firkati büktü belimiz
Nasip memlekete döndü yolumuz
Cenneti okşayan her yan göründü