Heyrani

 

Sefil Heyrani©

1890-1958. Artvin’in Yukarı Xod (şimdiki adı Yukarı Maden) köyünde doğdu. Asıl adı Muhammet Işıkdemir’dir. Bazı kaynaklarda doğum tarihi 1898 olarak aktarılmaktadır. Ancak kesin bir bilgi bulunmamasına karşın 1. Dünya Savaşı (1914-1918) dönemindeki seferberlik dolayısıyla Beyşehir’e göçtüklerinde yaklaşık 20 yaşlarında olduğuna göre doğum yılı 1880’lerin sonlarına doğru olmalı.

Sefil Heyrani aşıklık geleneğini küçük yaşlardan itibaren öğrendi. Bağlama çalmasını bilmemesine karşın, yörede sesinin güzelliği ile tanındı.

Döneminde birçok aşıkla tanışıp dostluk kurdu ve onlarla deyişmelerde bulundu. Ancak bu örnekler yazıya geçirilmeden zamanla yitip gitti. Ayrıca oğullarıyla da deyişmeleri oldu.

Asıl mesleği demircilik olan Sefil Heyrani, deyişlerini genellikle doğaçlama söyledi. Kendi türküleri dışında Xodlu Şamili’den Narmanlı Sümmani’ye dek birçok aşığın türkülerini de söyledi ve sonraki kuşaklara taşınmasına yardımcı oldu.

Ağlıyor

Düşün gönül devr-i dünya işini
Yastık elden gitti başım ağlıyor
Nazar kıl dünyanın car köşesine
Akar gözlerimden yaşım ağlıyor

Dolaşır sinnimiz bellidir yeri
Dahi arz edemem devleti varı
Çalışmaz cesedim kalmıştır geri
Dolaşır peşime işim ağlıyor

Giden gün ömürden gitti bilemem
Her gidip gelenden haber alamam
Yediğim taamdan lezzet bulamam
Bozuldu damağım dişim ağlıyor

Sefil Heyran kendin hayale daldın
Sarardı gül benzin bak nice soldun
Arayıp pirliği nerede buldun
Gece hayalimde düşüm ağlıyor

* * *

Bir Aşk-ı Şevkiyle

Bir aşk-ı şevkiyle bakın dağlara
Sararıp yaprağı solmada mıdır
Devrolmuş devranı çevrilmiş çağı
Eceli yetmiştir ölmede midir

Dağlar ıssızlaştı yurdu boş kaldı
Aktı gözlerimden kanlı yaş geldi
Dinle arkadaşım vademiz doldu
Ayrılık zamanı gelmede midir

Sinsisinden seda verip uyanmaz
Şenliğiyle mal davarı yayılmaz
Kışın dağlar ömrü günden sayılmaz
Tipi eder rüzgar boğmada mıdır

Yüksek cebellerin zamanı geçti
Soğuk geldi burdan yaylalar göçtü
Sefil Heyran bize ayrılık düştü
Nam eyle bir haber almada mıdır