Figani Geredeli

 

Geredeli Figani©

1814-1895. Gerede’de doğdu. Asıl adı Seyyid Ahmet’tir. İlk öğrenimini dönemin Sübyan Mektebinde Tahir Hocadan aldı.

Yaklaşık 10 yaşında bağlama çalmaya başladı. Ailenin tanıdığı Aşık Dertli, ondaki heves ve yeteneği görünce bağlama öğretmeye başladı. Aynı zamanda aşıklık geleneği ve şiire ilişkin bilgileri de aktardı. Kısa bir süre sonra da Figani mahlasını verdi.

Aşık Figani, Fatma adlı bir kızla evlendi. Bir süre düzenli bir yaşam sürdürdü. Daha sonra iki çocuğunun ölmesi ve aşıklık geleneği gereği 50 yılı aşkın bir süre dolaştı.

Geredeli Figani Anadolu, Irak ve Arabistan’da uzun yıllarını geçirdi.

Derbeder bir yaşam sürdüren Aşık Figani, kendi döneminde birçok aşığın yetişmesini sağladı. Naili (1878-1929), Yorgansız Hakkı (1895-1964), Cudi bunların en bilinenleridir.

Aşık Figani’ye ilişkin ayrıntılı bir araştırma Hayrettin İvgin tarafından »Geredeli Aşık Figani« (1994) adıyla yayımlandı.

Şükür

Ömrüm ahir oldu gurbette mevla
Ruhuma verdiğin himmete şükür
Kuşe-i hanlarda bikesim amma
Tecelli babında hikmete şükür

Bir hayır amel yok pür günahkarım
Gufran-ı Gafur’dur gani settarım
Adem halkeylemiş perverdigarım
Bizlere verdiğin nimete şükür

Kudretinden bizi bina eylemiş
Aklı fikri hayır ata eylemiş
Kuran aziminde sena eylemiş
Vel kadd-i keremna ayete şükür

Figani ismiyle bab-ı gaflette
Gahi sefahatte gahi mihnette
Hemi elemlerde dam-ı gurbette
Basr-ı kanaatle vahdete şükür

* * *

Vardır

Neyleyip ağlarsın ey deli gönül
Elbet ağlamanın gülmesi vardır
Adüvve intikam kalır mı sandın
Kişi ettiğini bulması vardır

Bu bir ince sözdür söylenir ezel
Dilber akça ister söylenmez gazel
Zengince aşığı bulunca güzel
Züğürdü dağlara salması vardır

Bu bir ince sözdür inceden ince
Bülbül feryat eder gülü görünce
Bir güzelin kendi gönlü olunca
Eşini arayıp bulması vardır

Ey Figani kendini yorma sakın
Her dem adüvlerin ölmesi yakın
Her yüze güleni dost sanma sakın
Herkesin bir yüze gülmesi vardır