Esrari Xodlu

 

Xodlu Esrari©

1944-2011. Artvin’in Yukarı Xod (şimdiki adı Yukarı Maden) köyünde doğdu. Asıl adı İsrafil Güven’dir. İlkokulu köyünde okudu.

Şiir ve türkülere küçük yaşlarda ilgi duymaya başladı. Şamili, Mahcubi, Hıfzi gibi birçok Xodlu aşık yanında öteki yöre aşıklarının türkülerini de öğrenerek kendini geliştirdi. Köylerine gelip giden aşıklar aracılığıyla bilgisini pekiştirdi.

Yaşamının büyük bölümü gurbette geçen Esrari, Kars’tan İskenderun’a dek birçok yerde çalıştı. Türkülerini genellikle doğaçlama söyledi ve çoğu unutulup gitti. Herhangi bir çalgı çalmamasına karşın karşılaştığı birçok aşıkla deyişmelerde bulundu ve zamanla adı duyuldu.

Xodlu Esrari 1974 yılında Bursa’ya göçtü. Bu dönemden sonra söylediği bazı türküler değişik yerlerde kaydedildi. Bugüne kalan son örnekler bunlardan oluşmaktadır.

Esrari 2005 yılında geçirdiği bir hastalıktan sonra yatalak oldu.

Xodlu Esrari Bursa'da öldü ve orada toprağa verildi.

Koydular (Elmas’ın Ağıdı)

Kıydın felek bana bu genç yaşımda
Can vermeden bir sedyeye koydular
Dayanamam yarin gözün yaşına
Can vermeden bir sedyeye koydular

Süzüldü dağlardan aşıyor güneş
Kara gün mahleye saldı bir ateş
Yıkandı cesedim sen yetiş kardeş
Can vermeden bir sedyeye koydular

Tükendi kalmadı kimsenin gücü
Bu ölüm sizlere zehirden acı
Toplanmış ağlıyor akraba bacı
Can vermeden bir sedyeye koydular

Kimisi toplanmış mezarım eşer
Yığılmış ahbaplar ağlaşır susar
Geldi savcı doktor kuruldu mahşer
Can vermeden bir sedyeye koydular

Bu benim halimi görenler yandı
Sarardı gül benzim gazele göndü
Der Esrari hep komşular toplandı
Can vermeden bir sedyeye koydular

* * *

Madenler

Yaz ayları gelip zuhur edince
Açar bahçelerde gülün Madenler
Yedi sekizinci aylar olunca
Akar her dalından balın Madenler

Bazı yerin düzdür bazı derindir
Bazı yerin göldür bazı küründür
Çok yerin ormandır hem de serindir
Ilgıt ılgıt eser yelin Madenler

Bahar yaza doğru yaylalar çıkar
Çam oluktan buzlu suların akar
Çok yağmur yağarsa çok yeri yıkar
Gayet coşkun akar selin Madenler

Edebiyatçılar sinende yaşar
Kafiyeli destan türküler koşar
Milleti neşeli kaynaşır coşar
Çalar her havadan telin Madenler

Der Esrari biraz geçimim dardır
Yağmur seyrek yağsa işlerin zordur
Yılda beş altı ay gurbetin vardır
İşte böyle böyle halin Madenler