Esmani Kağızmanlı

 

Kağızmanlı Esmani©

1855-1914. Kağızman’da doğdu. Aktarılan doğum ve ölüm tarihleri kesinlik taşımamaktadır. Aşıklık geleneğini ne zaman ve nasıl öğrendiğine ilişkin de somut bir bilgi bulunmamaktadır.

Yaşamının daha çok Kars’ta geçmiş olduğu bilindiğinden, burada kendisini yetiştirmiş ya da usta çırak ilişkisiyle aşıklığı ve şiiri öğrendiği düşünülebilir.

Aşık Esmani 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı dönemindeki göçlerde Tokat’a gitti. Ancak yaklaşık 10 yıl sonra yeniden Kağızman’a döndü.

Aşık Esmani şiirlerinde özellikle dönemindeki savaşları ve bu savaşların getirdiği göçleri ve ayrılıkları işledi.

Esmani, Kağızman’da öldü ve orada toprağa verildi.

Muhacirlerin

Hayrede encanım cenabı Mevla
Sarardı elvanı muhacirlerin
Hep musavi olduk bey ile ağa
Bozuldu devarı muhacirlerin

Devranı alemin aksine döndü
Milyarder haneler mahvolup söndü
Gonca gülümüze baykuşlar kondu
Soldu gülistanı muhacirlerin

Gülistan bağları kaldı ağyara
Bilir mi kadrini ol yüzü kara
Bülbüller misali başladı zara
Sabiyle sübyanı muhacirlerin

Sabi sübyan ağlar düştü yollara
Dağıldı her biri sağa sollara
Ab u dane attı gurbet ellere
Belirsiz mekanı muhacirlerin

Nana muhtaç oldu fakir fukara
Mevla yardım etsin kalmadı çare
Binde birisinde var üç beş para
Yok kuvveti canı muhacirlerin

Dide kandan yaşlar döküldü dize
Analar evladın bıraktı düze
Esman'am kuruldu omuz omuza
Geçerek Aras'ı muhacirlerin