Emrah Ardanuçlu

 

Ardanuçlu Emrah©

-1914. Ardanuç’un Basa (şimdiki adı Yolüstü) köyünde doğdu. Asıl adı Emrullah’tır. Yaşamına ilişkin ayrıntılı bilgi bulunmamaktadır. Şiirlerinden yola çıkılarak 19. yüzyılın 2. yarısında doğduğu tahmin edilmektedir.

Birçok başka aşık gibi Emrah’ın yaşamına ilişkin ipuçlarını şiirlerinden elde etme dışında başka bilgiye ulaşmak olanaklı değildir.

Ardanuçlu Emrah'ın bazı şiirlerinde sözünü ettiği Osmanlı-Rus Savaşı (1877-1878) sonrası işgal edilen köyünden ayrılmadığı anlaşılmaktadır.

Doğaçlama söylemedeki başarısı bilenen Ardanuçlu Emrah’ın genellikle sevda ve içinde yaşadığı tarihi gelişmeler üzerine söylediği şiirleri günümüze kadar ulaşabilmiştir.

Ardanuçlu Emrah’ın dışında daha önceki dönemde yaşamış olan ve aslen Bayburt’un Haşıya (şimdiki adı Aksaçlı) köyünde doğan, Erzurum’un Tambura köyünde eğitim gördüğünden dolayı da Erzurumlu olarak bilinen Emrah (1775-1860) ve Ardanuçlu Emrah’la yaklaşık aynı dönemlerde yaşamış Ahıskalı Emrah ve 16. ya da 17. yüzyılda yaşadığı varsayılan Ercişli Emrah adlı aşıklar bulunmaktadır.

Bu Köyde

Aslını yitirmez dünyada insan
Bakidir değişmez ülfet bu köyde
Dini gayrı bir devlete kalsa da
Devam eder hem ibadet bu köyde

Osmanlı sancağı gitti asılmaz
Gidip gelmesinden umut kesilmez
Devlet-i Ali’den zaten küsülmez
İslam yaşar bu cemaat bu köyde

İşler bir kovanda arı değişmez
Aşık sevdiceği yari değişmez
Çoban değişir de sürü değişmez
Milli kalır daim millet bu köyde

Karga bülbül olup güle düşemez
Geç yola çıkanlar dağı aşamaz
Dini gayrı gelip burda yaşamaz
Çünkü vardır Ahmet Mehmet bu köyde

Emrah der ki ikram izzet ederler
Misafire gayet hürmet ederler
Düşmüşlere çok merhamet ederler
Vardır yitmez çok merhamet bu köyde

* * *

Ermeni Kızı

Bugün kiliseden çıkmış geliyor
Yanlıştır işlerin Ermeni kızı
Bazen konuşuyor bazen gülüyor
İncidir dişlerin Ermeni kızı

Uzak uzak geçip bizi dinleme
Çalarım elimde sazı dinleme
İncilden okuyup yüzü dinleme
Duyar keşişlerin Ermeni kızı

Mansure Meryem’in torunu musun
Yoksa Mis İsa’nın yareni misin
Aşığı Emrah’ın meramı mısın
Başka bakışların Ermeni kızı