Deruni Karslı

 

Karslı Deruni©

1600'lü yıllarda Kars’ta yaşadığı tahmin edilmektedir. Gerçek adı, doğum yeri ve nerede öldüğüne ilişkin herhangi bir veri bulunmamaktadır.

Her şeye karşın Alevi-Bektaşi şairlerinden Deruni ya da Derun Abdal adlı şairle yaşamı ve şiirleri konusunda bazı karışıklıklar olduğu gibi, bu iki aşığın aynı kişi olduğu verileri de bulunmaktadır. Ancak buna ilişkin bilgiler kesinlik taşımamaktadır.

Bazı araştırmacılar, söz konusu şairin divan tarzında yazdıklarında Deruni, ötekilerde ise Toruni mahlasını kullandığını belirtmektedirler. Ancak Deruni mahlaslı heceli şiirler de bulunmaktadır.

Deruni’nin Doğu Anadolu aşıklık geleneği bağlamında arşivlere geçen az sayıda şiiri bulunmaktadır. Ancak bu şiirler genel olarak, dili itibariyle Toruni’nin yaşadığı var sayılandan sonraki bir döneme daha yakın durmaktadır.

Ayrıca Osmanlı padişahı 2. Abdulhamit (1842-1918) döneminde yaşamış, ömrünün büyük bölümünü Karamürsel’de geçiren Sivrihisarlı Ermeni kökenli Deruni ve asıl adı Kemal Yeşiltaş olan Ardahanlı Deruni adlı aşıklar bulunmaktadır.daha bulunmaktadır.

Olmaz

Cahili camiye imam etseler
Anın ardı sıra cemaat olmaz
Kibirli kimseye üç tuğ verseler
Anda bir merhamet inayet olmaz

Hünerin yok ise meydana çıkma
Kalp evi Kabedir bir taşın yıkma
Yalancı deyyusun sözüne bakma
Gösterse keramet şefaat olmaz

Kovma muhanneti kovduğum yeter
Kahraman olur da karşında biter
Söz asilzadeye ölümden beter
Aslı bozuklarda namus ar olmaz

Bazının mecliste dinlenmez sözü
Meydanı hünerde karadır yüzü
Başına vursalar yüz bin topuzu
Eski adetinden feragat olmaz

Bazı adam vardır her söze uyar
Körün gözü görmez kulağı duyar
Merkebe vursalar donanmış eyer
Çalsan üzengiyi yeğin at olmaz

Kimisi dangalak kimisi bengi
Merhametli olur yiğidin kendi
Binde bir bulunur kafanın dengi
Olur olmaz ile ünsiyet olmaz

Deruni’nin kalbi misal-i derya
Var ise metaın alana söyle
Hasmın kadı ise yardımcın mevla
Andan gayrisine şikayet olmaz