Dedemoğlu

 

Dedemoğlu©

1600'lü yıllarda yaşadığı varsayılmasına karşın kesin bir bilgi yoktur.

Şiirlerinden yola çıkılarak, Alevi-Türkmen olduğu ve Orta Anadolu’da yaşadığı söylenebilir. Bazı araştırmalarda, bir süre Halep yöresinde yaşamak durumunda kaldığı ve sonra yeniden Anadolu’ya döndüğü verileri bulunmaktadır.

Şiirlerinin kökeninde Orta Anadolu kadar Horasan bağlantısı da bulunan Dedemoğlu’nun Teslim Abdal’la da bir yakınlığı olduğu düşünülebilir.

Bunun dışında, yine aynı yüzyılda yaşamış Çorumlu bir Dedemoğlu’nun varlığı bilinmektedir. Ancak bazı varsayımlara göre, Anadolu’ya döndükten sonra yerleşik yaşama geçmiş olan Dedemoğlu’nun giderek yeni yaşamını şiirlerine yansıttığından dolayı başka bir Dedemoğlu yanılsamasına yol açabileceği de göz önünde bulundurulmalı.

Çıktık Horasan’dan

Çıktık Horasan’dan sökün eyledik
Düşürdüler bizi tozlu yollara
Omuzlarda parlıyor uzun şelveler
Aşırdılar bizi karlı bellere

Bölük bölük oldu yüklendi göçler
Atlaydı yaşlılar yayadı gençler
Başımıza geldi olmadı işler
Düşürdüler bizi görülmedik ellere

Gahi konduk gahi göçtük yollardan
Bilip bilmediğim yaban ellerden
Kerbela çölünden ıssız dağlardan
Bizden sonra bir ad kalsın dillere

Oradan geçirdi sürdü Colab’a
Seksen dört bin hane gelmez hesaba
Deve koyun insan çoktur kalaba
Susuz hayvan inileşir çöllere

Dedemoğlu der ki aşkın bağından
Aşırdılar bizi Yozgat dağından
Anadolu Sivas şehri sağından
Göçtüğümüz destan olsun dillere

* * *

Düşüptür

Çark devrildi dolap döndü
Ahir zamana düşüptür
Ay yerinde gün yerinde
Küfran salına düşüptür

Yerindedir gece gündüz
Örgülü terazi yıldız
Bir hanhara gidelim biz
Yollar dumana düşüptür

Yağmur yağar biter otlar
Mevç gelür dürlü nimetler
Yar ile danışır yadlar
Har gülistana düşüptür

Bülbülün zarı figanı
Doldurur iki cihanı
Şu dünyanın sonu fani
Kavli yalana düşüptür

Dedemoğlu der hasretten
Yandı yüreğim gayretten
Umarım ki inayetten
Şah-ı Merdana düşüptür